| The one-stop resource for the English language and more ... | |
|
Brytyjski Rz¹d i Administracja
System rz¹d�w
Wielka Brytania jest monarchi¹ konstytucyjn¹, opart¹ na demokracji parlamentarnej. G³ow¹ Pañstwa jest Kr�lowa El¿bieta II. Konstytucja Wielkiej Brytanii, w przeciwieñstwie do konstytucji wiêkszoœci pañstw, nie jest nigdzie zapisana. Zawiera ona kombinacjê praw i praktyk, kt�re nie s¹ ustawami prawnymi, ale s¹ uwa¿ane za niezbêdne dla funkcjonowania rz¹du.
Stabilnoœæ rz¹du Wielkiej Brytanii zawdziêcza wiele monarchii. Jej ci¹g³oœæ zosta³a przerwana tylko raz (republika 1649-60) w ci¹gu tysi¹ca lat.
Dzisiaj Kr�lowa jest nie tylko g³ow¹ Pañstwa, ale jest r�wnie¿ wa¿nym symbolem jednoœci narodowej. Jej oficjalny tytu³ kr�lewski brzmi "El¿bieta II, z woli Boga Kr�lowa Zjednoczonego Kr�lestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii P�³nocnej oraz Jej innych Kr�lestw i Terytori�w, G³owa Wsp�lnoty Brytyjskiej, Obroñczyni Wiary". Jednak zwykle nazywana jest Jej Kr�lewsk¹ Wysokoœci¹ lub Kr�low¹ El¿biet¹.
Zgodnie z prawem Kr�lowa stoi na czele w³adzy wykonawczej w rz¹dzie, jest integraln¹ czêœci¹ zgromadzenia ustawodawczego, g³ow¹ systemu s¹downictwa, g³�wnodowodz¹c¹ wszystkich si³ zbrojnych Korony oraz najwy¿szym zwierzchnikiem Koœcio³a Anglikañskiego. Wygl¹da na to, ¿e na Kr�lowej spoczywa du¿a odpowiedzialnoœæ, ale w rzeczywistoœci zakres w³adzy monarszej by³ stopniowo zawê¿any i obecnie Kr�lowa nie bierze udzia³u w codziennych pracach rz¹du. Zachowuje bezstronnoœæ i dzia³a tylko zgodnie z radami swoich ministr�w.
Kr�lowa, ksi¹¿ê Karol i inni cz³onkowie rodziny kr�lewskiej bior¹ udzia³ w tradycyjnych ceremoniach, odwiedzaj¹ r�¿ne miejsca w Wielkiej Brytanii i w innych krajach oraz dzia³aj¹ na rzecz wielu fundacji charytatywnych.
Parlament
Parlament Wielkiej Brytanii sprawuje w³adzê ustawodawcz¹ i sk³ada siê z Izby Lord�w i Izby Gmin, a tak¿e Kr�lowej, pe³ni¹cej rolê konstytucyjn¹.
W Izbie Gmin zasiada 651 cz³onk�w Parlamentu (tak zwanych MP), kt�rzy reprezentuj¹ lokalne okrêgi wyborcze. Izba Lord�w sk³ada siê z 1185 dziedzicznych i do¿ywotnich par�w z dw�ch arcybiskup�w oraz 24 najwy¿szych rang¹ biskup�w Koœcio³a Anglikañskiego.
W³adza parlamentarna spoczywa w rêkach Izby Gmin. Ograniczenie w³adzy Izby Lord�w (kt�ra tylko czasem u¿ywa swej si³y do op�Ÿniania o rok wejœcia niekt�rych ustaw) wynika z zasady, ¿e Lordowie, jako izba rewiduj¹ca, powinna uzupe³niaæ Izbê Gmin, a nie rywalizowaæ z ni¹. Ustawa, kt�ra przesz³a przez obie Izby, wymaga ju¿ tylko Zgody Kr�lewskiej.
Parlament ma kilka sposob�w, aby sprawowaæ kontrolê nad w³adz¹ wykonawcz¹. Komisje parlamentarne zadaj¹ pytania ministrom i urzêdnikom s³u¿by cywilnej zanim przygotuj¹ raporty na temat polityki publicznej, tak wiêc sprawy mog¹ byæ dyskutowane zanim podjête zostan¹ decyzje. Izba Gmin ma mo¿liwoœæ zmuszenia rz¹du do rezygnacji, poprzez uchwalenie votum nieufnoœci. Rz¹d zmuszany jest do ust¹pienia tak¿e wtedy, gdy Izba odrzuci podstawow¹ dla jego polityki propozycjê, kt�rej nie by³ w stanie zrealizowaæ. Posiedzenia obu izb s¹ nadawane w radiu i TV, czasami na ¿ywo, jednak czêœciej retransmitowane.
Wybory parlamentarne musz¹ byæ przeprowadzane co najmniej co 5 lat. G³osowanie nie jest obowi¹zkowe i jest tajne. G³osowaæ mog¹ wszyscy, kt�rzy ukoñczyli 18 lat. Obowi¹zuje system wiêkszoœci g³os�w. Wybierani s¹ kandydaci, kt�rzy zdobyli najwiêksz¹ iloœæ g³os�w, ale nie jest konieczne zdobycie absolutnej wiêkszoœci.
Partie polityczne
System partii politycznych jest niezbêdny dla funkcjonowania konstytucji. Chocia¿ partie nie s¹ rejestrowane ani oficjalnie uznawane prawnie, wiêkszoœæ kandydat�w nale¿y do jednej z g³�wnych partii. Od 1945 Partia Konserwatywna wygra³a 8 razy, a Partia pracy 6 razy. Wiele ma³ych partii posiada pañstwowe i lokalne organizacje poza parlamentem oraz swoich reprezentant�w w samorz¹dach lokalnych.
Rz¹d tworzy partia, kt�ra ma najwiêcej przedstawicieli w Izbie Gmin. Kr�lowa mianuje jej lidera Premierem. Jako szef rz¹du, premier mianuje oko³o 100 ministr�w. Oko³o 20 z nich tworzy Radê Ministr�w, kt�ra podejmuje wiêkszoœæ decyzji. Ministrowie s¹ wsp�lnie odpowiedzialni za wszystkie uchwa³y, a tak¿e odpowiadaj¹ za swoje w³asne departamenty. Druga najwiêksza partia tworzy oficjaln¹ Opozycjê, ze swoim liderem i "Gabinetem Cieni". Opozycja ma obowi¹zek stanowiæ konkurencjê dla rz¹du i przedstawiaæ alternatywny program.
Polityka jest realizowana przez departamenty rz¹du oraz agencje wykonawcze, w kt�rych pracuj¹ politycznie niezale¿ni urzêdnicy S³u¿by Cywilnej. Ponad po³owa S³u¿by Cywilnej, oko³o 295.000 urzêdnik�w, pracuje w 75 agencjach wykonawczych. Pe³ni¹ oni wiele funkcji wykonawczych, takich jak wyp³aty zasi³k�w z opieki spo³ecznej, wydawanie paszport�w i praw jazdy. Na czele agencji stoj¹ dyrektorzy naczelni, odpowiedzialni za ich pracê i kt�rzy maj¹ woln¹ rêkê w sprawach finansowych i kadrowych.
Brytyjski system prawny
Anglia i Walia, Szkocja i Irlandia P�³nocna maj¹ swoje w³asne systemy prawne, z niewielkimi r�¿nicami w strukturze, przepisach i wykonawstwie.
Prawo Karne
Przestrzeganie prawa jest pilnowane przez 52 lokalne departamenty policji, w kt�rych pracuje 160.000 oficer�w. S¹ oni zazwyczaj nieuzbrojeni; broñ palna musi mieæ licencjê, a jej posiadanie jest regulowane prawnie. Istniej¹ rygorystyczne ograniczenia co do aresztowania lub zatrzymania przez policjanta.
W procesie karnym podejrzany jest niewinny dop�ki nie udowodni mu siê winy. Procesy przeprowadzane s¹ przy otwartych drzwiach, a podejrzany jest reprezentowany przez adwokata. Wiêkszoœæ spraw toczy siê przed laickim sk³adem sêdziowskim. Sprawy wiêkszej wagi odbywaj¹ siê w s¹dach wy¿szej instancji, przed ³aw¹ przysiêg³ych (12 a w Szkocji 15 ³awnik�w), kt�ra decyduje o winie lub niewinnoœci pods¹dnego.
Prawo Cywilne
Prawo cywilne w Anglii, Walii i Irlandii P³n. zajmuje siê sprawami dotycz¹cymi rodziny, w³asnoœci prywatnej, kontrakt�w i delikt�w ( bezprawne dzia³ania os�b, krzywdz¹ce inne osoby). Sprawy w s¹dzie odbywaj¹ siê bez udzia³u ³awy przysiêg³ych. Bardziej skomplikowanymi sprawami zajmuj¹ siê s¹dy wy¿szej instancji. Wiêkszoœæ wyrok�w to kary pieniê¿ne, a rozprawy odbywaj¹ siê na koszt strony przegranej.
Wymiar sprawiedliwoœci
Lord Kanclerz jest prezesem S¹du Najwy¿szego i zwierzchnikiem wymiaru sprawiedliwoœci. Jego pomocnikami s¹: minister spraw wewnêtrznych, prokurator generalny oraz sekretarzy Stanu Szkocji i Irlandii P³n. S¹dy Wielkiej Brytanii nale¿¹ do Kr�lowej; monarchia od zawsze by³a Ÿr�d³em w³adzy s¹downiczej.
Sêdziowie s¹ nominowani spoœr�d praktykuj¹cych prawnik�w. Obroñcy i adwokaci doradzaj¹ w sprawach prawnych i uczestnicz¹ w przewodach sadowych. Radcy prawni reprezentuj¹ indywidualnych i zbiorowych klient�w przed laickim sk³adem sêdziowskim, kt�ry nie potrzebuje ¿adnych prawnych kwalifikacji, ale jest przyuczany, aby mieæ wystarczaj¹c¹ wiedzê o prawie.
POLECANE LINKI:
Na tej stronie znajdziesz WSZYSTKO to, co dotyczy parlamentu Wielkiej Brytanii.
Oficjalna strona premiera Wielkiej Brytanii.
Partie polityczne w UK
W Wielkiej Brytanii s¹ dwie partie odgrywaj¹ce g³�wn¹ rolê. Oto linki do ich stron internetowych:
PARTIA PRACY: www.labour.org.uk
PARTIA KONSERWATYWNA: www.conservatives.com